امنیت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به مثابه چارچوبی برای تحدید اختیارات شورای عالی اداری و تقویت نظارت دیوان عدالت اداری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران

2 استادیار، عضو هیات علمی گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران

10.22091/cpl.2026.15124.1094

چکیده

امنیت در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران،مفهومی چندبعدی و فرابخشی است که در قانون اساسی به‌ویژه در قالب «امنیت قضایی»، «امنیت ملی» و «امنیت اقتصادی» تجلی یافته است. این مقاله با گذر از رویکرد صرفاً توصیفی به ابعاد امنیت، در پی آن است که نشان دهد این مفاهیم، در عالم حقوق عمومی و اداری، کارکردی فراتر از شعارهای کلی داشته و به‌عنوان چارچوبی حقوقی و تحدیدکننده برای اختیارات نهادهای اداری، به‌ویژه شورای عالی اداری در اصلاح ساختار دستگاه‌های اجرایی عمل می‌کنند. پرسش اصلی این است که چگونه ابعاد امنیت قانون اساسی، حدود صلاحیت شورا را تعیین و زمینه را برای نظارت قضایی دیوان عدالت اداری فراهم می‌سازد. با استفاده از روش تحلیلی-تطبیقی و با استناد به قوانین عادی (به‌ویژه قانون مدیریت خدمات کشوری) و آرای دیوان عدالت اداری، این مقاله استدلال می‌کند که مفاهیم امنیت، معیارهای ماهویِ قدرتمندی در اختیار دیوان قرار می‌دهند تا مصوبات ساختاری شورا را که ممکن است به «امنیت قضایی» (حقوق مکتسبه کارکنان)، «امنیت اقتصادی» (ثبات برنامه‌ریزی) یا «امنیت ملی» (تغییر در نهادهای حساس) لطمه بزند، مورد ارزیابی و در صورت لزوم ابطال قرار دهد. یافته‌ها حاکی از آن است که رویه دیوان، در پرتو این چارچوب امنیتی، اختیارات شورا را در مسیری قانونمدارانه هدایت کرده و از تبدیل اصلاح ساختار به ابزاری برای اقدامات فراقانونی جلوگیری نموده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Security in the Constitution of the Islamic Republic of Iran as a Framework for Limiting the Discretionary Powers of the Supreme Administrative Council and Strengthening the Judicial Oversight of the Administrative Justice Court

نویسندگان [English]

  • Milad Sharifimoghadam 1
  • Hojjat Ebrahimian 2
  • Mohamadreza Hakakzadeh 2
1 Ph.D. Candidate, Department of Public Law, Islamic Azad University, Qom Branch, Qom, Iran
2 "Assistant Professor, Faculty Member of the Department of Law, Islamic Azad University, Qom Branch, Qom, Iran
چکیده [English]

امنیت، قانون اساسی، شورای عالی اداری،

کلیدواژه‌ها [English]

  • Administrative Council
  • Administrative Justice Court
  • Structural Reform
  • Judicial Oversight
  • Administrative Law
حقوق عمومی تطبیقی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 30 خرداد 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار