بازخوانی جایگاه انسان در چالش‌های مدرنیته و تأثیر آن بر حقوق اساسی و حقوق عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم.

10.22091/cpl.2026.14334.1077

چکیده

مدرنیته با معرفی انسان به‌عنوان موجودی دارای عقلانیت خودبنیاد، تحول عظیمی در جایگاه انسان به وجود آورد. بااین‌وجود، ساختارها و اقتضائات عصر مدرن حاکی از جدایی مدرنیته از بنیان‌های اومانیستی و عقلانیِ خود می‌باشد؛ انحرافی که عمدتاً ناشی از پیچیدگی فزاینده نظام‌های اجتماعی، تکنولوژیک و اقتصادی عصر حاضر است. در تحقیق حاضر که با روش تحلیلی - توصیفی با استفاده از داده‌های کتابخانه‎ای صورت پذیرفته است، نویسندگان به دنبال یافتن جایگاه انسان در عصر کنونی و نهایتاً تأثیر مدرنیته بر حقوق اساسی انسان و کارکِرد حقوق عمومی در عصر مدرن هستند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که حقوق اساسی در عصر مدرن با چالش‎های مختلفی مواجه است که مهم‌ترین آن‌ها خو گرفتن انسان در نظام آهنین بوروکراتیک و الگوریتم‌های دیجیتال می‌باشند. این عدم ابتکار عمل مؤثر موجب تنزل انسان از عاملیت فعال به ابزاری در خدمت سیستم شده و نه‌تنها منجر به اشکال عمیق‌تر از خودبیگانگی فردی و تهدید کرامت انسانی می‌شود، بلکه شکاف میان اهداف انسانی و عملکرد نظام‌های اجتماعی را نیز تعمیق می‌بخشد. در نتیجه قادر است، مفهوم و کارکِرد حقوق اساسی و حقوق عمومی را دگرگون کند. این پژوهش باهدف احیای درک صحیح از جایگاه انسان و نقد ساختارهای بازدارنده عاملیت او انجام شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Re-reading the Position of Humans in the Challenges of Modernity and its Impact on Constitutional Rights and Public Law

نویسندگان [English]

  • Alireza Dabirnia
  • Shaghayegh Jahanbin Hafshejani
Department of Public Law, Faculty of Law, University of Qom
چکیده [English]

Alienation, Digital algorithms, Humanism, Modernity crisis,

کلیدواژه‌ها [English]

  • Constitutional rights
  • Public law
  • Crisis of modernity
  • Instrumental rationality
  • Digital algorithms